Wymaganie XIV.2.9
przedstawia transformację nowotworową komórek jako następstwo mutacji w obrębie genów kodujących białka regulujące cykl komórkowy oraz odpowiedzialnych za naprawę DNA
2 moduły do tego wymagania
- Naprawa DNAkontrola jakościwkrótce
Rozróżnisz korektę prowadzoną w trakcie replikacji od naprawy po replikacji i wyjaśnisz, skąd komórka wie, którą nić poprawiać.
Na scenie: Nić stara (matrycowa), Nić nowo zsyntetyzowana, Znacznik metylowy, Niesparowana zasada, Prawidłowa para zasad, Polimeraza DNA, System MMR, Ligaza DNA.
5 zadań maturalnych do sprawdzenia się.
- Transformacja nowotworowagdy zawodzą gaz, hamulec i naprawawkrótce
Rozróżnisz protoonkogeny, geny supresorowe i geny naprawy DNA oraz wyjaśnisz, czemu nowotwór wymaga kilku mutacji w jednej komórce.
5 zadań maturalnych do sprawdzenia się.
Dalej w części „Zmienność organizmów”
- XIV.2.3rozróżnia ciągłą i nieciągłą zmienność cechy; wyjaśnia genetyczne podłoże tych zmienności
- XIV.2.4przedstawia źródła zmienności rekombinacyjnej
- XIV.2.5przedstawia rodzaje mutacji genowych oraz określa ich skutki
- XIV.2.6przedstawia rodzaje aberracji chromosomowych (strukturalnych i liczbowych) oraz określa ich skutki
- XIV.2.7określa na podstawie analizy rodowodu lub kariotypu podłoże genetyczne chorób człowieka (mukowiscydoza, fenyloketonuria, pląsawica Huntingtona, hemofilia, daltonizm, zespół Klinefeltera, zespół Turnera, zespół Downa)
- XIV.2.8wykazuje związek między narażeniem organizmu na działanie czynników mutagennych (fizycznych, chemicznych, biologicznych) a zwiększonym ryzykiem wystąpienia chorób